Wypłaty z rachunku oszczędnościowego w razie śmierci posiadacza
Wypłaty na rzecz pokrycia kosztów pogrzebu
Przede wszystkim osoba, która poniosła koszty pogrzebu posiadacza rachunku może żądać od banku pewnej kwoty na pokrycie tych kosztów (stanowiącej ich równowartość). Do odzyskania tej kwoty konieczne jest przedstawienie bankowi rachunków stwierdzających wysokość wydatków związanych z pogrzebem. Nie jest istotne czy osoba, która poniosła koszty związane z pogrzebem jest spadkobiercą posiadacza rachunku, liczy się tylko fakt poniesienia kosztów i ich udokumentowania.
Kolejnym istotnym faktem dla osoby, która poniosła koszty pogrzebu i chciałaby uzyskać zwrot wydatków od banku jest to, że nie ma konieczności legitymowania się przed bankiem na przykład książeczką oszczędnościową zmarłego (lub tez innym dowodem na zawarcie umowy rachunku bankowego). Przyjęte jest, że bank, który otrzymał żądanie wypłaty od osoby przedstawiającej w/w rachunki, nie może odmówić tej osobie informacji o fakcie prowadzenia rachunku oszczędnościowego dla osoby zmarłej.
Może się zdarzyć sytuacja, gdy ilość środków zgromadzonych na rachunkach oszczędnościowych w danym banku nie pokryje w całości kosztów związanych z pogrzebem. Wówczas bank nie jest zobowiązany do wypłaty, która czyniłaby z niego poszkodowanego, a jedynie do wypłacenia sumy mieszczącej się w granicach tzw. salda dodatniego rachunku. Nie ma tu znaczenia fakt, że na przykład zmarły posiadacz rachunku zawarł z bankiem umowę przewidującą jego uprawnienie do spowodowania tzw. debetu na rachunku.
Kto może dysponować wkładem na wypadek śmierci?
Do dyspozycji wkładem upoważniony może zostać małżonek, wstępny, zstępny lub rodzeństwo. Istnieje możliwość dokonania dyspozycji na rzecz kilku osób, jednak w takim przypadku posiadacz rachunku powinien, a nawet musi określić sumę, która przypada na rzecz każdej z osób.
Możliwość dyspozycji wkładem na wypadek śmierci jest limitowana kwotowo. I tak bank ma obowiązek w razie śmierci posiadacza rachunków oszczędnościowych, wypłacić z tych rachunków kwotę nie wyższą niż przypadające na ostatni miesiąc przed śmiercią posiadacza rachunku dwudziestokrotne przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku, ogłaszane przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, nie przekraczającą jednak wysokości środków na rachunku - osobie, którą posiadacz rachunku wskazał w umowie. Jest to więc ustawowy limit wypłat z tytułu dyspozycji, który wyznacza górną granicę roszczenia osoby uprawnionej wobec banku.
Dyspozycja wkładem na wypadek śmierci a przepisy prawa spadkowego
W przypadku dyspozycji wkładem oszczędnościowym na wypadek śmierci nie stosuje się przepisów prawa spadkowego. W związku z tym beneficjent dyspozycji nie jest zobowiązany do jakichkolwiek świadczeń na rzecz spadkobierców zmarłego posiadacza rachunku.
Uprawnienia ZUS do środków zgromadzonych na rachunku
Śmierć posiadacza rachunku bankowego może spowodować rozwiązanie umowy rachunku bankowego (sama umowa musi to przewidywać) lub zachodzi sytuacja, gdy posiadaczami rachunku stają się spadkobiercy. Generalnie zasada jest taka, iż wszelkie przysługujące osobom trzecim wobec zmarłego wierzytelności mogą być przez te osoby dochodzone od spadkobierców, co z reguły będzie wymagało przeprowadzenia postępowania sądowego. W przypadku ZUS-u możliwe jest pozasądowe ściągnięcie wierzytelności o zwrot kwot nienależnie przekazanych na rachunek bankowy zmarłego.
Przebieg realizacji obowiązku wypłaty z rachunku bankowego na rzecz ZUS?
Obowiązek banku dokonania wypłaty na rzecz ZUS powstaje od momentu otrzymania od organu rentowego wniosku. Organem rentowym może być Biuro Rent Zagranicznych albo inna jednostka organizacyjna ZUS. Wniosek organu rentowego powinien spełniać pewne wymogi formalne. Przede wszystkim powinien powoływać podstawę prawną, a także określać numery rachunków, na które dokonano wpłaty oraz kwotę, która ma być wypłacona przez bank.
Bardzo istotne w powyższym postępowaniu jest to, że bank, który otrzymał wniosek nie jest ani zobowiązany, ani uprawniony do badania jego merytorycznej zasadności. Nie jest on też zobowiązany do poinformowania o zgłoszonym wniosku innych uprawnionych i co chyba najważniejsze - nie może on również odmówić wypłaty z powołaniem się na okoliczność, że inna osoba uprawniona kwestionuje zasadność wniosku złożonego przez ZUS.
Obowiązek wypłaty na rzecz ZUS jest ograniczony i obciąża bank do wysokości środków znajdujących się na rachunku w chwili otrzymania wniosku od organu rentowego. W sytuacji, gdy bank zanim otrzyma od ZUS stosowny wniosek, dokona wypłaty z rachunku jakiejś określonej kwoty innym osobom (także uprawnionym), co w konsekwencji zmniejszy pulę środków zgromadzonych na rachunku, to nadal jest zobowiązany do wypłaty na rzecz ZUS w granicach jego wniosku.
Więcej artykułów na ten temat znajdziesz na: http://e-prawnik.pl/koszty-pogrzebu